22دی87

مروري بر عملكرد بازارهاي مالي بين الملل

پارس تاجران-در ابتدا لازم است كه ببينيم تجارت در تاريخ بشر و سپس در تاريخ كشور ما ايران چه جايگاهي داشته است . به نظر مي رسد اولين قوانين تجاري دنيا در بين اقوام فينيقيه و مردمان شرق درياي مديترانه وضع گرديده است هرچند كه در الواح مشهور حمورابي پادشاه معروف قوم بابل نيز اصولي كلي از داد و ستد بيان شده است .
بعد ها يوناني ها و تمدن ايران باستان اين قوانين را در چارچوبي لازم الاجرا و مورد پذيرش عموم تدوين كردند.
در فقه اسلامي بخشي به نام تجارت و مكاسب وجود دارد كه به طور مشروح به اصولي مانند شرايط و اقسام خريد و فروش وحتي مسائلي جزئي تر مانند شرط پشيماني ( غبن ) طرفين به طور مشروح پرداخته شده است .
اولين قوانين حقوقي در زمينه تجارت در فرانسه در سال 1673 در زمان لوئي 14 وضع گرديد كه در ان شرايط قانوني تجارت داخلي فرانسه و مبادلات خارجي تشريح و تبيين شده بود .
اما براي تشريح بازارهاي بين الملل اول بايد ديد كه منظور از اين بازار ها چيست و سابقه و علت پيدايش آنها را بررسي نمود.
در زماني از تاريخ بشر احساس كرد كه نمي توان ديگر با سرمايه يك نفر وارد يك كسب و كار بزرگ شد يعني افرادي پيدا شدند كه كاري را مي توانستند انجام دهند (مديريت ) وافرادي بودند كه فقط سرمايه داشتند آن هم نه به اندازه كافي براي يك كار و پيشه .
پس از گردهم آئي اين گروه ها اولين مشاركت ها و شركت هاي گروهي ايجاد شد .
جالب است كه اولين ها در اين زمينه در ارتباط با منابع طبيعي كار خود را شروع كردند منابعي كه ديگر افراد و سرمايه زيادي را براي كار لازم داشتند واز طرفي مديريت و خلاقيت خاص خود را مي طلبيدند .
اولين بار در قرن 15 ميلادي در كشور بلژيك و شهر آنتروپ كه مركز الماس جهان شد وهنوز هم مي باشد اولين مركز بورس و مبادلات اوراق بهادار تاسيس شد و اولين شركت تجاري سهامي دنيا نيز كشور روسيه تزاري در قرن 16 ميلادي تاسيس گرديد و بدين گونه انسان با سرمايه كم نيز توانست به كسب و پيشه اي رو آورده و خود را سهيم در آن بداند.
ايران :
اولين بار در كشور ما در اسفند سال 1347قانوني مشتمل بر 300 ماده به تصويب مجلس رسيد كه اين قانون الحاقي بود بر قوانين مصوب 1304 و 1311 كه باعث انگيزه تجارت عمومي شد و اجازه تاسيس اولين شركت سهامي با امكان دسترسي عموم مردم داده شد كه در اين راستا بانك صنعت و معدن به عنوان اولين شركت سهامي تاسيس گرديد .
امكان دسترسي عموم مردم به خريد سهام اين شركت هاي بزرگ و داشتن يك پس انداز با امكان رشد سنواتي آن با توجه به رشد شركت باعث ايجاد انگيزه در بين آحاد ملت شد كه مي توان در جائي سرمايه گذاري نمود بدون از دست دادن ارزش جاري پول و با كسب بخشي از سود آن شركت .
امروزه با تمهيداتي كه در اصل 44 قانون اساسي انديشيده شده است دو هدف اساسي را مي توان با اجراي اين اصل گرانبها انتظار داشت يكي حذف هزينهاي دولتي كه دراين جا مد نظر ما نيست و دوم امكان دسترسي بيشتر مردم به بخش هاي توليدي و خدماتي با اين رويكرد كه هميشه بخش خصوصي بيشتر از دولت مراقب سرمايه خود خواهد بود وانگيزه و خلاقيتي مضاعف در افزايش ارزش اين سرمايه خواهد داشت كه در نهايت مي توان اميدوار بود كه با دخالت بيشتر مردم در اين زمينه ضمن دسترسي به سود امكان گسترش خلاقيت فردي و جلوگيري از ورود سرمايه ها به بخش هاي كاذب و معاملاتي تورم زا را انتظار داشت .

نظام امروز بين الملل
در اوايل قرن بيستم كه نگاه مركانتليستي و طبيعت گرايانه به نگاهي كاپيتاليستي و سرمايه داري به شدت در حال تغيير بود اين بازار بورس در رتبه اول نگاه ملتها و دولتها قرار گرفت و به عنوان نمادي از رشد و توسعه شناخته شد .
بازارهاي بزرگي در كشورهاي توسعه يافته آن زمان مانند آمريكا و انگلستان و آلمان ايجاد شد كه در آن امكان دسترس عموم مردم به سرمايه گذاري در شركتهاي بسيار بزرگ مقدرو گرديد. از طرفي اين بازارها مكاني براي گسترش خود شركتها شد كه اگر سرمايه لازم راجهت اهداف خود نمي توانستند كسب كنند از اين طريق سيل عظيمي از اندوخته هاي خانگي مردم به سمت اين بازارها حركت كرد .
توضيحي در اين جا لازم به نظر مي رسد كه به لحاظ تاثير بسيار بالاي اندوخته هاي خانگي يك ملت ( اعم از پول نقد در دسترس و سپرده هاي جاري مردم نزد بانك ها ) در تورم هميشه اين عدد و نسبت اين عدد در كل سرمايه گذاري هاي جاري باعث نگراني شديد دولتها بوده و هست و اگر بتوان به طريقي مردم را تشويق به سرمايه گذاري در اين بازارها نمود مي توان اطمينان از ايجاد مشاغل موثر و كنترل تورم را داشت .
در اين بين چند بازار فرعي و قوانين و مقررات و امكانات نويني در اين رابطه در طول زمان ايجاد گرديد كه در اين مقاله به طور مختصر اشاره خواهم كرد و هر كدام به طور جداگانه به تفصيل در مقالات آموزش بعدي به انها خواهيم پرداخت .
بازارهاي ديگري دراين مابين ايجاد شد مانند بازار خريد آتي (Future ) كه در آن مطابق يك قرارداد تاريخ دار عمل خواهد شد .
بازار بورس و تبادل ارز بين الملل (Forex ) كه در آن همه كشورها ارز خارجي خود را تامين مي كنند و متعلق به هيچ سازمان و كشوري نمي باشد و ماهيتا مكان خاصي ندارد و امروزه بزرگترين بازاري است كه تاكنون بشر موفق شده است آن را ايجاد كند .
قوانيني تحليلي در همه بازارها وجود دارد مانند تحليل بر اساس اخبار ( فاندامنتال)
و تحليل بر اساس تحليل هاي الگوئي و رياضي ( تكنيكال ) كه هدف هر دو به دست آوردن يك نقطه خريد و فروش مناسب است .
امكاناتي در اين به وجود آمد مانند امكان دسترس عمومي تر مردم از طريق اينترنت كه امروزه بدون حضور فيزيكي مي توان در همه اين بازارها اقدام به كسب و كار نمود.
در ادامه مقالات بعدي تمامي اين بازارها به طور مشروح و تدريس جزء به جزء هر كدام از اين تحليل ها تحت عنوان الفباي كامل تحليل و قوانين جاري در اين بازارها تحت عنوان چگونه مي توان در يك بازار بين المللي كار نمود خواهيم پرداخت .

*امير محمدي
تحليل گر بازارهاي مالي وپولي بين الملل-خبرگزاری موج